Ciągnik - 1940.html

dolar amerykański(USD): 2,8673

rok 1940 / MCMXL XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1938 « 1939 « 1940 » 1941 » 1942

Spis treści

1 II wojna światowa
2 Pozostałe wydarzenia w Polsce
3 Pozostałe wydarzenia na świecie
4 Urodzili się
5 Zmarli
6 Zdarzenia astronomiczne
7 Nagrody Nobla
8 Zobacz też
9 Święta ruchome

edytuj II wojna światowa

edytuj Pozostałe wydarzenia w Polsce

7 stycznia – w Oflagu XI B Braunschweig polscy jeńcy wojenni utworzyli 4-sekcyjny klub sportowy - WKS Orlę.
11 stycznia – w Siedlcach zanotowano najniższą temperaturę dobową powietrza w Polsce (-41°C).
10 lutego – Sowieci rozpoczęli masowe deportacje ludności polskiej z terenów zajętych po 17 września 1939 przez Armię Czerwoną. Ponad 200 tys. osób wywieziono do obozów (łagrów), położonych w Starobielsku na Ukrainie, a także na Syberii i w Kazachstanie. Deportacja objęła głównie urzędników państwowych, a także właścicieli ziemskich i osadników wojskowych. Działalność ta etapami trwała aż do lata następnego roku – do najazdu Niemiec na ZSRR.
17 lutego – Niemcy zniszczyli pomnik Tadeusza Kościuszki na Wawelu.
3 kwietnia – zamordowano pierwszych polskich jeńców pod Katyniem, później także w Piatichatkach i w Miednoje.
30 kwietnia – w okolicach Anielina koło wsi Studzianna, w odległości około 20 km od Opoczna, poległ z bronią w ręku major Henryk Dobrzański pseudonim "Hubal".
14 czerwca – pierwszy transport więźniów przybyłych do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu (Auschwitz).
20/21 czerwca – w Palmirach pod Warszawą w ramach Akcji AB rozstrzelani zostali przedstawiciele polskiego życia politycznego, społecznego, kulturalnego i sportowego.
17 sierpnia – zniszczenie przez hitlerowców pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie.
12 października – w Warszawie Niemcy utworzyli getto żydowskie.
3 grudnia – Cyryl Ratajski został wybrany delegatem rządu emigracyjnego na kraj.

edytuj Pozostałe wydarzenia na świecie

4 stycznia – w Paryżu podpisano polsko-francuski układ wojskowy o odtworzeniu we Francji Polskich Sił Zbrojnych. Podpisali go premierzy obu krajów – gen. Władysław Sikorski oraz Édouard Daladier.
24 stycznia – marszałek III Rzeszy Hermann Göring powierzył Reinhardowi Heydrichowi "rozwiązanie problemu żydowskiego za pomocą ewakuacji bądź przymusowej emigracji".
11 lutego – wojna zimowa: rozpoczęły się walki radziecko-fińskie na linii Mannerheima.
12 lutego – III Rzesza i Związek Radziecki zawarły umowę handlową.
22 lutego – intronizacja XIV Dalajlamy.
12 marca – w Moskwie podpisano pokój kończący wojnę zimową pomiędzy ZSRR a Finlandią.
9 kwietnia – napaść Niemiec na Danię i Norwegię (Operacja Weserübung).
10 maja – napaść Niemiec na Belgię, Holandię i Luksemburg.
16 czerwca – utworzono komunistyczny rząd na Litwie.
28 czerwca – Rumunia wypełniła radzieckie ultimatum i scedowała Besarabię na rzecz ZSRR.
10 lipca – formalny koniec III Republiki Francuskiej i powstanie Państwa Vichy. Francuskie Zgromadzenie Narodowe nadało nadzwyczajne uprawnienia marszałkowi Petainowi, został on szefem państwa i skupił zarówno władzę ustawodawczą jak i wykonawczą, a także sprawował kontrolę nad siłami zbrojnymi.
12 lipca – w Londynie ukazał się pierwszy numer pisma polskiego rządu na emigracji Dziennik Polski.
20 lipca – Dania wystąpiła z Ligi Narodów.
27 lipca – odbyła się premiera filmu animowanego A Wild Hare; debiut ekranowy Królika Bugsa.
Sierpień – Rumunia oddała Węgrom środkową część państwa (Siedmiogród) wraz z miastem Kluż.
3 sierpnia – aneksja państw nadbałtyckich - Litwy, Łotwy, i Estonii - przez ZSRR
20 sierpnia – na rozkaz Stalina agenci NKWD dokonali udanego zamachu na Lwa Trockiego.
6 września – król Karol II Rumuński abdykował na rzecz swego syna Michała.
7 września – na mocy rumuńsko-bułgarskiego układu w Krajowie południowa Dobrudża została przyłączona do Bułgarii.
12 września – odkryto paleolityczne malowidła naskalne w Lascaux we Francji.
16 września – Stany Zjednoczone wprowadziły obowiązek powszechnej służby wojskowej.
24 września – do niemieckich kin wszedł antysemicki film propagandowy Żyd Süss.
27 września – podpisanie przez Niemcy, Włochy i Japonię paktu trzech.
15 października – miała miejsce premiera filmu Charliego Chaplina Dyktator.
31 października – powietrzna bitwa o Anglię zakończona niepowodzeniem Luftwaffe.
7 listopada – wskutek sztormu zawalił się most w Tacomie.
20 listopada – podpisanie paktu trzech przez Węgry.
23 listopada – podpisanie paktu trzech przez Rumunię.
24 listopada – podpisanie paktu trzech przez Słowację.
9 grudnia – Chińska Republika Ludowa wypowiedziała wojnę Japonii, Niemcom i Włochom.
15 grudnia – marszałek Edward Śmigły-Rydz zbiegł z rumuńskiego miejsca internowania w Dragoslavele i udał się na Węgry.

edytuj Urodzili się

1 stycznia
- Joanna Jędryka, polska aktorka
- Anna Prucnal, polska aktorka i piosenkarka
2 stycznia - Tomasz Szarota, polski historyk i publicysta
14 stycznia - Vonetta McGee, amerykańska aktorka
17 stycznia - Kazimierz Zbigniew Łoński, plastyk, twórca kilku tysięcy ekslibrisów, linorytów
22 stycznia - Tadeusz Kwiatkowski-Cugow, polski poeta, prozaik, eseista i satyryk (zm. 2008)
1 lutego - Henryk Giżycki, polski aktor teatralny i filmowy (zm. 1998)
17 lutego
- Willi Holdorf, niemiecki lekkoatleta
- Andrzej Kotkowski, polski reżyser, scenarzysta i aktor
20 lutego - Emilia Krakowska, polska aktorka
23 lutego - Peter Fonda, amerykański aktor i scenarzysta filmowy
7 marca - Ryszard Nawrocki, polski aktor
9 marca - Raúl Juliá, amerykański aktor (zm. 1994)
10 marca - Chuck Norris, amerykański aktor
16 marca - Bernardo Bertolucci, włoski reżyser filmowy
24 marca - Rudi Pawelka, polityk niemiecki, przewodniczący Ziomkostwa Śląskiego
23 kwietnia - Wojciech Duryasz, polski aktor
25 kwietnia - Al Pacino, amerykański aktor
14 maja - Marta Lipińska, polska aktorka
2 czerwca - Konstantyn II Glücksburg, król Grecji
7 czerwca - Tom Jones, walijski piosenkarz i aktor
8 czerwca - Nancy Sinatra, amerykańska piosenkarka i aktorka włoskiego pochodzenia
13 czerwca - Gojko Mitić, jugosłowiański aktor
3 lipca - Jerzy Buzek, polski polityk, premier Polski
7 lipca - Ringo Starr, wokalista, perkusista, kompozytor i producent nagrań, aktor, muzyk zespołu The Beatles
13 lipca - Patrick Stewart, brytyjski aktor
14 lipca - Susan Howatch, brytyjska powieściopisarka
27 lipca - Pina Bausch, niemiecka choreografka, tancerka (zm. 2009)
3 sierpnia - Martin Sheen, amerykański aktor
11 sierpnia - Tadeusz Morawski, polski naukowiec, profesor elektroniki oraz autor palindromów.
5 września - Raquel Welch, amerykańska aktorka
7 września - Abdurrahman Wahid, indonezyjski polityk, prezydent Indonezji (zm. 2009)
11 września
- Mirosława Krajewska, polska aktorka
- Andrzej Mencwel, polski historyk i krytyk literatury i kultury polskiej, antropolog kultury, eseista, publicysta
- Brian De Palma, amerykański reżyser
16 września - Andrzej Sankowski – polski chirurg ogólny i chirurg plastyk
17 września - Klaus Küng, austriacki biskup katolicki
28 września - Leszek Perth, polski dziennikarz radiowy
9 października - John Lennon, muzyk zespołu The Beatles (zm. 1980)
14 pażdziernika - Cliff Richard, muzyk
16 października - Barry Corbin, aktor amerykański
19 października
- Jerzy Kulej, polski pięściarz, olimpijczyk
- Michael Gambon, amerykański aktor
21 października - Marita Petersen, pierwsza kobieta-premier Wysp Owczych (zm. 2001)
23 października - Pelé, brazylijski piłkarz
26 października - Krystyna Wawrzynowicz, polska polityk
1 listopada - Barry Sadler, piosenkarz i pisarz amerykański (zm. 1989)
2 listopada - Jerzy Łapiński, polski aktor
22 listopada
- Terry Gilliam, amerykański reżyser i scenarzysta filmowy
- Andrzej Żuławski, polski reżyser i pisarz
27 listopada - Bruce Lee, amerykański aktor, mistrz sztuk walk (zm. 1973)
7 grudnia - Alfred Gauda, lubelski muzealnik, etnograf, grafik, twórca ekslibrisów (zm. 2005)
19 grudnia - Phil Ochs, amerykański piosenkarz związany z ruchem folkowym i pieśni protestu (zm. 1976)

edytuj Zmarli

18 stycznia – Kazimierz Przerwa-Tetmajer, polski poeta czasów dekadenckich (ur.1865)
28 stycznia – Károly Kaán, węgierski leśnik, pionier ochrony przyrody (ur. 1867)
28 stycznia (prawdopodobnie) - Gustaw Manitius, polski duchowny luterański, zamordowany przez strażników w Forcie VII (ur. 1880)
10 marca – Michaił Bułhakow, rosyjski pisarz (ur.1891)
12 marca – Luigi Orione, włoski duchowny katolicki, założyciel zgromadzenia Orionistów, działacz społeczny, święty Kościoła katolickiego (ur. 1872)
16 marca – Selma Lagerlöf, szwedzka pisarka, laureatka literackiej Nagrody Nobla w 1909 roku (ur. 1858)
2 kwietnia – Juliusz Dąbrowski, polski prawnik, instruktor harcerski, harcmistrz, rozstrzelany przez niemieckich okupantów w Palmirach (ur. 1909)
5 kwietnia – Stanisław Korczak, legionista, policjant, ofiara NKWD, zamordowany w Twerze (ur. 1896)
30 kwietnia – Henryk Dobrzański, ps. Hubal, dowódca oddziału Hubalczyków na Kielecczyźnie w czasie drugiej wojny światowej (ur. 1897)
20 maja – Verner von Heidenstam, szwedzki prozaik i poeta, laureat literackiej Nagrody Nobla w 1916 roku (ur. 1859)
16 czerwca – Arthur Harden, brytyjski biochemik, laureat Nagrody Nobla w 1929 roku (ur. 1865)
20 czerwca – Jehan Alain, kompozytor francuski (ur. 1911)
20-21 czerwca – rozstrzelani przez niemieckich okupantów w Palmirach pod Warszawą:
- Mieczysław Niedziałkowski, polityk (ur. 1893)
- Maciej Rataj, polityk (ur. 1884)
- Stanisław Piasecki, literat (ur. 1900)
- Włodzimierz Hulewicz, literat
- Janusz Kusociński, sportowiec (ur. 1907)
24 czerwca – Alfred Fowler, brytyjski astronom (ur. 1868)
5 lipca – Carl Einstein, niemiecki pisarz i badacz historii literatury (ur. 1885)
3 sierpnia – Józef Mamica, polski duchowny luterański, kapelan wojskowy (ur. 1878)
21 sierpnia – Jerzy Bandrowski, polski pisarz (ur. 1883)
21 sierpnia – Lew Trocki, działacz komunistyczny, twórca idei "permanentnej rewolucji", zamordowany przez agenta NKWD w Meksyku (ur. 1879)
8 października – Josef František, czeski lotnik, as myśliwski (ur. 1914)
11 października – Vito Volterra, włoski matematyk i fizyk (ur. 1860)
21 grudnia – Francis Scott Fitzgerald, amerykański pisarz i scenarzysta filmowy (ur. 1896)