1 V.html

dolar amerykański(USD): 2,8673



1 maja jest 121. (w latach przestępnych 122.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 244 dni.

edytuj Święta

• imieniny: Aniela, Asaf, Berta, Briok, Floryna, Izydora, Jakub, Jeremi, Jeremiasz, Józef, Julian, Lubomir, Maja, Orencjusz, Peregryn, Petronela, Tamara i Wiwald.
• Święto Pracy (Pierwszy Maja), w Polsce i niektórych innych krajach dzień wolny od pracy
• Finlandia – Vappu Fiński Karnawał Studencki
• Kazachstan, Samoa – Dzień Ludu
• Wyspy Marshalla – Święto Konstytucji
• Kościół katolicki – św. Józefa Robotnika, Oblubieńca NMP, Wyznawcy
• Celtowie – Beltane
• Polska – Ogólnopolskie Święto Pracy
• dawniej (pierwotnie) katolickie Wszystkich Świętych

edytuj Wydarzenia w Polsce

• 1576 – Anna Jagiellonka poślubiła na Wawelu Stefana Batorego i została wraz z nim koronowana w katedrze wawelskiej.
• 1846 – oddano do użytku linię kolejową łączącą Szczecin ze Stargardem.
• 1892 – Łódź: 70 tysięcy robotników rozpoczęło protesty (tzw. bunt łódzki).
• 1941 – Stadion Miejski przy ul. Dolna Wilda w Poznaniu: hitlerowcy uruchomili obóz pracy dla Żydów.
• 1950 – utworzono Świętokrzyski Park Narodowy.
• 1958 – oficjalna prezentacja samochodu dostawczego FSC Żuk (model A 03).
• 1960 – uroczyste otwarcie KWK 1 Maja w Wodzisławiu Śląskim, jednej z najnowocześniejszych kopalń w okresie PRL.
• 1976 – ORP Błyskawica przejął obowiązki muzeum od ORP Burza w Gdyni przy Skwerze Kościuszki.
• 1999 – dotychczasowy biskup płocki Zygmunt Kamiński mianowany arcybiskupem metropolitą szczecińsko-kamieńskim.
• 2000 – pierwsze wydania białych tablic rejestracyjnych z flagą Polski na eurobandzie.
• 2001 – Parada Równości, pierwsza parada lesbijek i gejów w Polsce.
• 2004 – Polska dołączyła do Unii Europejskiej.
• 2009 – Koncert Deep Purple we Wrocławiu; zespół na Polach Marsowych wykonał m.in. aranżację polskiego hymnu narodowego;

edytuj Wydarzenia na świecie

Bitwa w Zatoce Manilskiej na litografii z 1899

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
1 maja

•   381 – Konstantynopol: otwarto Sobór Konstantynopolitański I, zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego.
• 1757 – Francja i Austria zawarły tzw. drugi traktat wersalski – sojusz zaczepny skierowany przeciwko Prusom (plan rozbioru Prus w którym miały brać udział Rosja, Polska, Szwecja, Austria, Saksonia i Francja).
• 1776 – założenie przez Adama Weishaupta zakonu iluminatów.
• 1812 – Wiedeń: premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Wesele Figara.
• 1886 – kulminacja strajku robotników w Chicago w Stanach Zjednoczonych w kampanii na rzecz 8-godzinnego dnia pracy.
• 1898 – wojna amerykańsko-hiszpańska: flota amerykańska odniosła zwycięstwo w bitwie w Zatoce Manilskiej.
• 1930 – oficjalnie zaakceptowano i ogłoszono nazwę Plutona, obecnie planety karłowatej.
• 1931 – prezydent USA Herbert Hoover dokonał otwarcia Empire State Building.
• 1953 – Telewizja Czechosłowacka rozpoczęła emisję.
• 1964 – napisano i uruchomiono pierwszy program w języku programowania BASIC.
• 1978 – napisano i wysłano pierwszy internetowy spam.
• 1991 – w stulecie encykliki Leona XIII Rerum Novarum papież Jan Paweł II wydał encyklikę Centesimus annus.
• 2004 – Polska i dziewięć innych państw zostało oficjalnie przyjętych do Unii Europejskiej.
• 2008 – Chiny: otwarto najdłuższy morski most, przez Zatokę Hangzhou, o długości 36 km.

edytuj Urodzili się

• 1218 – Rudolf I Habsburg, król Niemiec (zm. 1291)
• 1826 – Francesco Nullo, włoski pułkownik, uczestnik Powstania Styczniowego (zm. 1863)
• 1839 – Hilaire Bernigaud de Chardonnet, książę, francuski chemik i przemysłowiec (zm. 1924)
• 1852 – Santiago Ramón y Cajal, hiszpański histolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1934)
• 1855 – Marie Corelli, brytyjska pisarka (zm. 1924)
• 1866 – Stanisław Patek, polski prawnik, adwokat, dyplomata, minister (zm. 1944)
• 1872 – Hugo Alfvén, szwedzki kompozytor (zm. 1960)
• 1876 – Marian Malinowski, działacz socjalistyczny i niepodległościowy, minister (zm. 1948)
• 1891 – Charley Patton, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1934)
• 1893 – Benedykta Mackieło, polska rekordzistka długowieczności (zm. 2007)
• 1895 – Nikołaj Jeżow, radziecki działacz państwowy, szef NKWD, ludowy komisarz bezpieczeństwa państwowego (zm. 1940)
• 1898 – Władysław Goral, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1944)
• 1899 – Stanisław Skarżyński, polski lotnik (zm. 1942)
• 1900 – Aleksander Wat, polski pisarz (zm. 1967)
• 1901 – Antal Szerb, węgierski pisarz [zm. 1945
• 1908 – Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE (zm. 1952)
• 1909 – Zbigniew Uniłowski, polski pisarz (zm. 1937)
• 1911 – Leon Majman, polski dyplomata, działacz robotniczy, więzień polityczny (zm. 2007)
• 1912 – Anna Dylikowa, polska geograf (zm. 2000)
• 1914 – Mieczysław Wałęga, polski dowódca wojskowy, oficer, generał brygady, żołnierz AK, działacz emigracyjny (zm. 2009)
• 1916 – Glenn Ford, amerykański aktor (zm. 2006)
• 1917 – Danielle Darrieux, francuska aktorka
• 1920 – Eugeniusz Grochal, polski polityk, minister
• 1922 – Jan Wiktor Wiśniewski, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1923 – Joseph Heller, amerykański pisarz (zm. 1999)
• 1924 – Dodo Abashidze, gruziński aktor, reżyser (zm. 1990)
• 1924 – Wiktor Astafiew, rosyjski pisarz (zm. 2001)
• 1924 – Karel Kachyňa, czeski reżyser filmowy (zm. 2004)
• 1925 – Scott Carpenter, amerykański astronauta
• 1926 – Janina Hertz, polska pisarka (zm. 1993)
• 1927 – Laura Betti, włoska aktorka (zm. 2004)
• 1928 – Mirosław Milewski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2008)
• 1929 – Ralf Dahrendorf, niemiecki socjolog, politolog, polityk (zm. 2009)
• 1929 – Azzedine Laraki, marokański polityk, premier Maroka (zm. 2010)
• 1929 – Stanisław Mikulski, polski aktor
• 1931 – Elwira Seroczyńska, polska łyżwiarka szybka, wicemistrzyni olimpijska i mistrzyni świata (zm. 2004)
• 1935 – Jacek Pankiewicz, polski pisarz
• 1936 – Danièle Huillet, francuska reżyserka filmowa (zm. 2006)
• 1937 – Chazret Sowmien, rosyjski polityk, prezydent Adygei
• 1938 – Stanisław Musiał, polski jezuita, zwolennik dialogu chrześcijańsko-żydowskiego (zm. 2004)
• 1939 – France Rumilly, francuska aktorka
• 1940 – Colette Avital, izraelska polityk, parlamentarzystka
• 1940 – Edward Redliński, polski pisarz
• 1941 – Edward Ozorowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup diecezji białostockiej
• 1942 – Jean Saubert, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2007)
• 1944 – Józef Serafin, polski organista i pedagog
• 1947 – Grażyna Barszczewska, polska aktorka
• 1947 – Krzysztof Knittel, polski kompozytor muzyki współczesnej, twórca muzyki elektronicznej
• 1948 – Tadeusz Huk, polski aktor
• 1950 – Józef Giergielewicz, polski powieściopisarz
• 1951 – Michał Kwieciński, polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
• 1953 – Joanna Szczepkowska, polska aktorka, pisarka i felietonistka
• 1954 – Zygmunt Chajzer, polski prezenter radiowy i telewizyjny, dziennikarz
• 1955 – Andrzej Śmietanko, polski polityk
• 1955 – Andrzej Wojtyła, polski lekarz, polityk
• 1959 – Yasmina Reza, francuska dramatopisarka
• 1968 – Oliver Bierhoff, niemiecki piłkarz
• 1971 – Eva Lund, szwedzka curlerka, złota medalistka ZIO 2006
• 1973 – Oliver Neuville, niemiecki piłkarz
• 1975 – Aleksiej Smiertin, rosyjski piłkarz
• 1975 – Marc-Vivien Foé, kameruński piłkarz (zm. 2003)
• 1978 – Daniel Wołodźko, olsztyński reporter radia RMF FM (zm. 2008)
• 1979 – Kamil Ruszecki, aktor.
• 1980 – Jacek Dehnel, polski pisarz, tłumacz, malarz
• 1981 – Aliaksandr Hleb, białoruski piłkarz
• 1982 – Tommy Robredo, hiszpański tenisista
• 1982 – Darijo Srna, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
• 1983 – Krzysztof Aleksander Janczak, polski kompozytor, aranżer, muzykolog
• 1984 – Joanna Sakowicz, polska tenisistka
• 1984 – Alexander Farnerud, szwedzki piłkarz
• 1985 – Filip Ivanovski, macedoński piłkarz
• 1986 – Cristian Benítez, ekwadorski piłkarz
• 1987 – Shahar Peer, izraelska tenisistka
• 1988 – Nicholas Braun, amerykański aktor

edytuj Zmarli

• 1118 – Matylda Szkocka, pierwsza żona Henryka I i królowa Anglii
• 1308 – Albrecht I Habsburg, książę Austrii i król Niemiec (ur. 1255)
• 1345 – Peregryn Laziosi, święty, włoski serwita, patron chorych na raka (ur. 1260)
• 1539 – Izabela Portugalska, hiszpańska królowa, niemiecka cesarzowa (ur. 1503)
• 1555 – Marcelin II, papież (ur. 1501)
• 1572 – Pius V, papież (ur. 1504)
• 1870 – Gabriel Lamé, francuski matematyk (ur. 1795)
• 1873 – David Livingstone, szkocki misjonarz, odkrywca (ur. 1813)
• 1904 – Fiodor Bredichin, rosyjski astronom (ur. 1831)
• 1904 – Antonín Dvořák, czeski kompozytor (ur. 1841)
• 1940 – Świętopełk Karpiński, polski poeta (ur. 1909)
• 1944 – Icchak Kacenelson, żydowski pisarz tworzący w języku jidysz, tłumacz (ur. 1886)
• 1945 – Joseph Goebbels, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister propagandy III Rzeszy (ur. 1897)
• 1946 – Phil Jutzi, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1896)
• 1978 – Aram Chaczaturian, armeński kompozytor (ur. 1903)
• 1988 – Tadeusz Bejm, polski polityk, minister (ur. 1929)
• 1988 – Mikołaj Olszewski, technik włókiennik, polityk, b. kierownik resortu przemysłu drobnego i rzemiosła (ur. 1910)
• 1989 – Edward Ochab, polski polityk, minister administracji i rolnictwa, I sekretarz KC PZPR, przewodniczący Rady Państwa (ur. 1906)
• 1990 – Sergio Franchi, włoski piosenkarz, aktor (ur. 1926)
• 1991 – Richard Thorpe, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
• 1994 – Ayrton Senna, brazylijski kierowca wyścigowy, trzykrotny mistrz świata Formuły 1 (ur. 1960)
• 1997 – Arpad Gerecz, węgierski skrzypek, dyrygent
• 1997 – Dobrosław Mater, polski aktor (ur. 1927)
• 1997 – Bo Widerberg, szwedzki reżyser filmowy (ur. 1930)
• 2000 – Gabriel Mérétik, francuski dziennikarz, pisarz (ur. 1939)
• 2000 – Steve Reeves, amerykański aktor, kulturysta (ur. 1926)
• 2004 – Felix Haug, szwajcarski piosenkarz popowy (ur. 1952)
• 2004 – Lojze Kovačič, słoweński pisarz (ur. 1928)
• 2006 – Raúl Francisco Primatesta, argentyński duchowny katolicki, kardynał (ur. 1919)
• 2007 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (ur. 1962)
• 2007 – Abu Ajub al-Masri, egipski terrorysta, lider irackiej Al-Kaidy (ur. 1967)
• 2008 – Paulo Amaral, brazylijski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1923)
• 2008 – Philipp Freiherr von Boeselager, niemiecki ekonomista, wojskowy, uczestnik zamachu na życie Adolfa Hitlera z 1944 r. (ur. 1917)
• 2008 – Anthony Mamo, maltański polityk, prezydent Malty (ur. 1909)
• 2009 – Delara Darabi, irańska przestępczyni (ur. 1986)
• 2009 – Tadeusz Mierzejewski, polski działacz kulturalny, współtwórca Teatru Nowego w Łodzi (ur. 1925)