Shinjuku (jap. 新宿区, Shinjuku-ku) – jeden z 23 specjalnych okręgów (dzielnic) japońskiej stolicy, Tokio.
Okręg Shinjuku-ku został utworzony w 1947 r. po połączeniu trzech mniejszych okręgów-dzielnic: Ushigome-ku (jap. 牛込区), Yotsuya-ku (jap. 四谷区) oraz Yodobashi-ku (jap. 淀橋区). W 2008 r. liczba ludności w okręgu wynosiła 312 418 mieszkańców, a gęstość zaludnienia 17 140 osób na km². Okręg zajmuje obszar 18,23 km².
W Shinjuku mieszka stosunkowo wielu obcokrajowców m.in.: Koreańczycy, Chińczycy, Francuzi i Filipińczycy. Ich liczba w 2005 r. wynosiła 29 353 osób.
W węższym znaczeniu nazwą Shinjuku określa się najważniejsze "podcentrum" Tokio, obejmujące dzielnicę wokół dworca Shinjuku w zachodniej części Shinjuku-ku. Wykracza ono poza południowe granice okręgu na teren Shibuya-ku.
Spis treści |
edytuj Historia
Shinjuku rozwinęło się wokół dworca kolei państwowych i towarzyszących mu trzech dworców kolei dojazdowych: Keiō, Odakyū i Seibu (nieco dalej na północy). Ewolucja Shinjuku jest przykładem radykalnego przekształcenia struktury wiejskiej w metropolitarną, dokonanej w niecałe sto lat przy współudziale miasta i kapitału prywatnego.
Naitō (jap. 内藤), właściciel ziemski (jeden z daimyō), urządził w 1698 roku stację na drodze Kōshū Kaidō. Miejsce to zostało nazwane Naitō Shinjuku (jap. 内藤新宿), czyli "nowa stacja Naitō". Miejsce było szczególne, bo rozwidlały się tutaj: droga Ōmekaidō (jap. 青梅街道) prowadząca z Edo w kierunku Ōme (jej śladem biegnie też dzisiejsza Shinjuku-dōri (jap. 新宿通り) oraz droga Kōshū Kaidō (jap. 甲州街道) biegnąca w kierunku Hachiōji.
Jeszcze w l. 80. XIX w. Shinjuku było wsią, rozwiniętą łańcuchowo wzdłuż obu dróg. W końcu lat 20. XX w. mapy topograficzne pokazują już wykształcone wokół stacji kwartały zwartej zabudowy, otoczone obszarem zabudowy rozluźnionej.
W 1885 r. obie drogi przecięła kolejowa linia obwodowa Yamanote prywatnej kolei Nippon Tetsudō (日本鉄道). W l. 1889-94 powstała poprzeczna linia prywatnej 甲武鉄道 Kōbu Tetsudō – odtąd stacja Shinjuku stała się węzłowa. Po upaństwowieniu obu kolei w 1907, stacja stała się węzłem linii Yamanote i 中央 Chūō "Kolei Rządowych" (Kokutetsu).
Tereny dawnego majątku Naitō przekształcono w Park Shinjuku (新宿御苑 Shinjuku Gyo-en), otwarty w 1906 r.
Kōshūkaidō uzyskała wiadukt nad torami kolei prawdopodobnie przed 1915 r., oś drogi do Tokorozawy została natomiast odkształcona, wskutek budowy wiaduktu kolejowego nieco dalej na północ. Przekroczenie to zostało wykorzystane przez dzisiejszą Yasukuni-dōri (靖国通り), doprowadzoną do Shinjuku ok. 1940 r.
Trasa tramwaju podmiejskiego Keiō, prowadzona wzdłuż Kōshūkaidō dotarła do Shinjuku w 1915. W tym czasie przedmieściu było już obsługiwane od strony miasta liniami tramwajów tokijskich. Na ostatnim odcinku linia wiodła środkiem jezdni i kończyła się na wspomnianym rozwidleniu obu dróg. W l. 30. zbudowano dla niej duży dworzec, użytkowany tylko do 1945 r. W 1927r. doszła osobna linia elektrycznej kolejki dojazdowej Odawara Kyūkō (obecnie Odakyū), prowadzona własnym korytarzem kończącym się dworcem położonym równolegle do stacji Kokutetsu. Były też dwie inne linie tramwajów podmiejskich, dochodzące od północnego zachodu.
W 1952 r. kolej Seibu otwiera dworzec Shinjuku, kończący linię uprzednio zakończonej w Takadanobaba (otwartej jeszcze w 1927). W 1961 dociera pierwsza linia metra – Marunouchi. W 1945 r. linia Keiō zostaje skrócona do nowego dworca położonego równolegle do dworca Odakyū, a w 1963 przełożona do tunelu. Oba dworce uzyskują nadbudowę domami towarowymi. W 1978 r. powstaje równoległa do pierwszej linia Keiō-Shinsen, połączona z linią metra Toei-Shinjuku.
Mimo że po wschodniej stronie dworca Shinjuku pierwsze przebicie ulicy na kierunku N-S datuje się na l. 30. (明治通り Meiji-dōri), i mimo że już wtedy powstawały okazałe gmachy (np. dom towarowy 伊勢丹 "Isetan" przy skrzyżowaniu Shinjuku-3), sieć uliczna i układ kwartałów w tym rejonie jest produktem restrukturyzacji dokonanej głównie w l. 50. i 60.
Tereny na zachód od kolei określano jako Yodobashi-chō (淀橋町).[1] Na miejscu zajmowanym dzisiaj przez wieżowce Nishi-Shinjuku znajdowała się w latach 1898-1965 oczyszczalnia ścieków. Budowa wieżowców rozpoczęła się w latach 70. XX w. Prestiżowym ukoronowaniem procesu budowy dzielnicy biurowej stało się otwarcie w 1991 r. siedziby Zarządu Prefektury Tōkyō-to, tzw. Tōkyō-Tochō (東京都庁).
W 1991 r. ruch samochodów na Kōshūkaidō zostaje przełożony do tunelu idącego skrajem Parku Shinjuku. Wreszcie, w dwóch etapach (1997 i 2000) otwiera się linia metra Toei-Ōedo, obsługująca osiowo dzielnicę wieżowców Nishi-Shinjuku.
edytuj Geografia
Shinjuku-ku leży w środkowej części Tokio między okręgami Chiyoda na wschodzie, Bunkyo i Toshima na północy, Nakano na zachodzie oraz Shibuya i Minato na południu. Zachodnia granica okręgu przebiega wzdłuż rzeki Kanda (神田川), wschodnia (w rejonie Ichigaya i Yotsuya) – wzdłuż wąwozu częściowo osuszonej fosy dawnego pierścienia wewnętrznego domów samurajskich. Najwyższym wzniesieniem jest wzgórze Hakone 44 m n.p.m.
Teren okręgu w większości pokryty jest gęstą zabudową jednorodzinną. Zabudowa wyższa skupia się głównie wokół dworca Shinjuku (rejony Shinjuku, Kabukichō, Nishi-Shinjuku) i obejmuje dzielnicę wieżowców. Obudowa niektórych głównych ulic, jak Shinjuku-dōri, stanowi wąskie pasma wysokiej zabudowy przechodzące przez tereny zabudowy niskiej.
Enklawami zieleni i zabudowy dużej skali są też kompleksy Uniwersytetu Waseda na wschód od stacji Takadanobaba) i Ministerstwa Obrony (jap. 防衛省, Bōei-shō) z siedzibą w Ichigaya.
Okręg obejmuje też część zespołu sportowego "Ogrodów Zewnętrznych Świątyni Meiji" (jap. 明治神宮外苑, Meiji-Jingū Gai-en) ze Stadionem Narodowym i głównym stadionem baseballowym oraz z założeniem Galerii Obrazów Meiji.
edytuj Centrum
Dworce wszystkich kolei tworzące kompleks Shinjuku stanowią najbardziej obciążony kompleks dworcowy na świecie (3,5 mln pasażerów dziennie). Trudno to zgadnąć na podstawie ich wyglądu, ponieważ dworce są zdominowane przez kompleks domów towarowych.
Wschodnia połowa dzielnicy stanowi mieszaninę wielkoskalowego handlu i nocnej rozrywki. Rozrywka, granicząca z rozpustą, skupia się przede wszystkim w rejonie 歌舞伎町 Kabukichō (współczesna wersja Yoshiwary w Edo), położonym koło dworca Seibu, po północnej stronie ulicy 靖国通り Yasukuni-dōri. Od wschodu przylega do niej ゴールデン街 "Golden-Gai" – skupisko klubów muzycznych o dobrej reputacji. 新宿三丁目 Shinjuku 3(san)-chōme jest mieszaniną rozrywki i handlu, zaś w 新宿二丁目 Shinjuku 2(ni)-chōme wyrosła największa w Japonii enklawa gejowska.
Po zachodniej stronie kolei, w 西新宿 Nishi Shinjuku, dominuje największe w stolicy skupisko wieżowców, z charakterystyczną siedzibą Zarządu Prefektury, tworzącą wraz z salą posiedzeń wielką osiową kompozycję. Na południowy wschód od biurowców – Nowy Teatr Narodowy (新国立劇場 Shin Kokuritsu Gekijō), mieszczący m.in. scenę operową (tzw. "Tokyo Opera City"). Skupisko biurowców oddziela od samego dworca kilka kwartałów ciasnej, niższej zabudowy, dla których nadal odnosi się tradycyjna nazwa dzielnicy – Yodobashi. Jest to "zagłębie" sklepów z aparatami fotograficznymi.
Shinjuku jest dzielnicą kontrastów: w samym środku dzielnicy, "przyklejona" do wiaduktu kolei, zachowała się grupa starych domów 思い出横丁 Omoide Yokochō, zaadaptowanych na sklepy i gastronomię. Wielka, pełna reklam ulica Shinjuku-dōri wychodzi nieoczekiwanie na wiadukt kolejowy, pod którym wiedzie dalej ciemne i niskie piesze przejście. Sto pięćdziesiąt metrów od wieżowców rozciąga się już Tokio małych jednorodzinnych domów i ciasnych ulic.
W ostatnich latach wieżowce (m.in. zarządu kolei JR Higashi Nihon) i domy towarowe (kompleks "Times Square") powstały również na południe od wiaduktu ulicy 甲州街道 Kōshūkaidō, formalnie na terenie dzielnicy Shibuya-ku w rejonach 代々木 Yoyogi i 千駄ヶ谷 Sendagaya. Wzniesiony tam wieżowiec "NTT DoCoMo" ma charakterystyczną nowojorską sylwetę.
- Shinjuku Gyo-en (新宿御苑, Park Shinjuku) – na południe od "ni-chōme"; rozległy kompleks zieleni z ogrodem japońskim, angielskim, francuskim i dużą palmiarnią.
- Waseda (早稲田) - z siedzibą znanego Uniwersytetu Waseda
- Takadanobaba (高田馬場)
- Ōkubo (大久保) – dzielnica z dużą społecznością Koreańczyków
- Kagurazaka (神楽坂)
- Ichigaya (市谷) – komercyjna dzielnica Shinjuku znajdująca się w jego wschodniej części
Przypisy
- ↑ Na podstawie map zamieszczonych w: Keisuke Imao (今尾恵介), Chikeizu-de tadoru tetsudō-shi (地形図でたどる鉄道史 ), s. Can Books, JTB, Tōkyō, 2000
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- 新宿区 Shinjuku-ku – strona oficjalna
|
|||||